State of Youth NL Onderzoek: Veiligheid

AMSTERDAM, 6 oktober 2026 – Een grote meerderheid van de Nederlandse jongeren ervaart onveiligheid in het dagelijks leven. Bijna twee derde van de jongeren (63%) voelt zich soms tot vaak onveilig, vooral ’s avonds op straat (82%) en in het openbaar vervoer (47%). Tegelijkertijd heeft 69% van de jongeren minimaal één vorm van grensoverschrijdend gedrag meegemaakt, variërend van beledigingen in het gezicht (47%) tot seksueel grensoverschrijdend gedrag (33%) en online pesten (16%). Vooral meisjes en jonge vrouwen worden hard geraakt: de helft van hen (50%) heeft seksueel grensoverschrijdend gedrag meegemaakt. Ondanks deze ervaringen voelen jongeren zich onvoldoende gehoord. Gemiddeld geven zij een 5,0 voor de mate waarin er naar hun mening wordt geluisterd als het gaat om veiligheid. Dit blijkt uit een representatief onderzoek onder 1.980 jongeren van 12 tot en met 29 jaar van State of Youth NL. State of Youth NL is een initiatief van KidsRights in samenwerking met kernpartners Maatschappelijke Diensttijd (MDT) en Augeo Foundation.

Marc Dullaert, voorzitter van KidsRights – “Dat zoveel jongeren zich onveilig voelen en meemaken dat iemand over hun grens gaat, zou voor politiek, gemeenten, scholen en online platforms een duidelijke wake-upcall moeten zijn. Vooral meisjes en jonge vrouwen passen hun leven aan een probleem aan dat niet van hen is. Jongeren dragen zelf concrete oplossingen aan voor meer veiligheid, zowel offline als online. Het is nu aan beleidsmakers en organisaties om niet alleen naar jongeren te luisteren, maar hen ook structureel te betrekken bij de keuzes die hun veiligheid raken.”

Vanmorgen publiceerde het Algemeen Dagblad een interview met Marc Dullaert over het onderzoek. Lees hier het interview.

Onveiligheid is voor veel jongeren dagelijkse realiteit

Onveiligheid beperkt zich niet tot incidenten, maar beïnvloedt het dagelijks leven van veel jongeren. Van alle jongeren vermijdt 41% bewust plekken waar zij zich onveilig voelen. Onder meisjes en jonge vrouwen loopt dit aandeel op tot 54%.

Een jongere beschrijft dit als volgt:

“Ik denk goed na over welke weg ik kies, ik blijf om me heen kijken, ik zorg dat ik mijn sleutels in mijn hand heb en bel vaak ondertussen met iemand. Als ik me onveilig voel loop ik door en stop ik liever helemaal niet. Soms maakt het me misselijk, dat gevoel van onveilig zijn.”

Jongeren beoordelen hun algemene veiligheidsgevoel met een gemiddelde van 6,9. Meisjes en jonge vrouwen geven een lager rapportcijfer (6,4) dan jongens en jonge mannen (7,5). De resultaten laten zien dat veiligheid voor veel jongeren geen abstract beleidsthema is, maar iets dat direct invloed heeft op hun bewegingsvrijheid, welzijn en dagelijks gedrag.

Grensoverschrijdend gedrag raakt een meerderheid van de jongeren

De onderzoeksresultaten laten zien dat grensoverschrijdend gedrag onder jongeren wijdverspreid is. Bijna zeven op de tien jongeren (69%) maakten minimaal één vorm van grensoverschrijdend gedrag mee. Het vaakst gaat het om beledigingen in het gezicht (47%), gevolgd door seksueel grensoverschrijdend gedrag (33%) en fysieke agressie (28%).

Ook online worden jongeren geconfronteerd met onveiligheid. Zo werd 16% online gepest, ontving 16% bedreigende berichten en zag 9% beelden van zichzelf verspreid worden zonder toestemming. Slechts 30% van de jongeren geeft aan geen van deze vormen van grensoverschrijdend gedrag te hebben meegemaakt.

Voor meisjes en jonge vrouwen zijn de ervaringen extra zorgwekkend. De helft van hen (50%) heeft te maken gehad met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Daarmee onderstrepen de resultaten dat onveiligheid niet voor alle jongeren dezelfde impact heeft.

Zorgen over oorlog en internationale spanningen

Naast ervaringen in hun directe omgeving maken jongeren zich ook zorgen over ontwikkelingen in de wereld. Ruim driekwart van de jongeren (78%) maakt zich soms tot vaak zorgen over oorlogen wereldwijd en de gevolgen daarvan voor de veiligheid in Nederland.

Een jongere zegt hierover:

“Geen oorlog. Waarom zouden we dat doen? Er zijn altijd alleen maar verliezers.”

Van de jongeren die zich zorgen maken over oorlogen geeft 35% aan dat deze zorgen een redelijke tot zeer grote invloed hebben op hoe veilig zij zich in Nederland voelen. De resultaten laten zien dat het veiligheidsgevoel van jongeren niet alleen wordt beïnvloed door persoonlijke ervaringen, maar ook door maatschappelijke en internationale ontwikkelingen.

Jongeren komen zelf met oplossingsrichtingen

Net als in eerdere onderzoeken van State of Youth NL blijkt dat jongeren niet alleen problemen signaleren, maar ook actief meedenken over oplossingen.

Voor meer veiligheid in de fysieke leefomgeving noemen jongeren het vaakst:

• Strenger optreden tegen pesten en intimidatie (56%);
• Meer aandacht voor mentaal welzijn (53%);
• Meer toezicht, bijvoorbeeld door camera’s of begeleiding (51%).

Een deelnemer aan het onderzoek zegt hierover:

“Agressieve medereizigers in het ov moeten harder aangepakt worden en niet de volgende dag zomaar weer in de trein kunnen zitten.”

Voor online veiligheid vinden jongeren het vooral belangrijk dat:

• Haatdragende en schadelijke content sneller wordt verwijderd (59%);
• Meldingen sneller en serieuzer worden opgevolgd (54%);
• Persoonlijke gegevens beter worden beschermd (50%);
• Het aantal nep- en anonieme accounts wordt teruggedrongen (41%).

Volgens State of Youth NL laten deze uitkomsten zien dat jongeren duidelijke ideeën hebben over hoe hun veiligheid verbeterd kan worden en verwachten zij dat deze signalen serieus worden meegenomen in beleid en praktijk.

Een groeiende kloof tussen ervaringen van jongeren en hun invloed

Het onderzoek naar veiligheid liep van 23 april tot en met 12 juni 2026 en is representatief gewogen naar leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en provincie. De resultaten sluiten aan bij een bredere trend die State of Youth NL in eerdere onderzoeken zag: jongeren ervaren dat hun stem onvoldoende wordt meegenomen bij onderwerpen die direct impact hebben op hun leven.

Jongeren geven de mate waarin naar hen wordt geluisterd over veiligheid gemiddeld een 5,0. Daarmee blijft de score vergelijkbaar met eerdere onderzoeken van State of Youth NL, waarin jongeren een 5,1 gaven voor klimaatbeleid en een 3,8 voor kinderrechten.

Deze aanhoudend lage score staat op gespannen voet met het recht van jongeren op inspraak, zoals vastgelegd in het VN-Kinderrechtenverdrag. De onderzoeksresultaten laten zien dat jongeren willen meedenken over oplossingen, maar zich onvoldoende gehoord voelen wanneer beslissingen worden genomen over hun veiligheid.

Voor een veiliger Nederland

Veiligheid is voor jongeren meer dan bescherming tegen criminaliteit of geweld. Het gaat ook over de vrijheid om jezelf te zijn, je vrij te bewegen, online deel te nemen zonder angst en vertrouwen te hebben in de toekomst.

De resultaten van dit onderzoek maken duidelijk dat veel jongeren zich dagelijks aanpassen aan gevoelens van onveiligheid. Tegelijkertijd tonen zij een sterke bereidheid om mee te denken over oplossingen. State of Youth NL roept daarom politiek, gemeenten, scholen, ouders en online platforms op om jongeren structureel te betrekken bij beleid en maatregelen die hun veiligheid raken.

Over State of Youth NL, partners en sponsors

State of Youth NL, een initiatief van KidsRights, is de megafoon van de nieuwe generatie: een uniek, representatief online jongerenpanel voor Nederlandse jongeren met als missie de stem van alle jongeren in Nederland te vertegenwoordigen en te versterken. State of Youth NL zet kwesties die door en met jongeren aan de orde worden gesteld op de agenda, deelt kennis hierover en pleit voor jongerenparticipatie. Voor dit onderzoek werkte State of Youth NL samen met Abbi Insights en, voor de representatieve steekproef, met onderzoeksbureau Motivaction. Het onderzoek zou ondenkbaar zijn zonder de medewerking van jongeren en de financiële steun van Vfonds, Stichting Janivo, Dioraphte, Stichting Boschuysen en de kernpartners MDT en Stichting Augeo.